Chirurgia bariatryczna może poprawić płodność, jednak przed zajściem w ciążę po operacji bariatrycznej (WLS) należy wziąć pod uwagę powikłania żywieniowe. Przyglądamy się potencjalnym powikłaniom oraz temu, jak bezpiecznie przejść przez ciążę po operacji bariatrycznej.
Najważniejsze informacje
- Ogólnie zaleca się unikanie ciąży przez co najmniej 12–24 miesiące po operacji bariatrycznej.
- W każdym trymestrze należy wykonać badania laboratoryjne w kierunku niedoborów żywieniowych.
- W czasie ciąży zmienia się kilka zaleceń dotyczących suplementacji – należy je zawsze uzgodnić z zespołem bariatrycznym.
- Przyrost masy ciała w czasie ciąży jest oczekiwany i zalecany.
Płodność po WLS
Choć otyłość jest dobrze znanym czynnikiem przyczyniającym się do kobiecej niepłodności, badania wykazały również, że utrata masy ciała „może przywrócić cykle owulacyjne, umożliwiając samoistną ciążę” u pacjentek z PCOS i otyłością.1 Wykazano, że chirurgia bariatryczna poprawia regularność miesiączek i płodność2, jednak przed zajściem w ciążę po operacji bariatrycznej należy wziąć pod uwagę powikłania żywieniowe.
Potencjalne powikłania
Niedożywienie oraz niedobory witamin i minerałów są wysokiego ryzyka powikłaniami żywieniowymi, które mogą wpływać na wzrost płodu. Wynikają one z szybkiej utraty masy ciała oraz niemożności spożywania dużych porcji jedzenia (i odpowiedniej ilości składników odżywczych) w pierwszym roku po operacji bariatrycznej. Ogólnie zaleca się unikanie ciąży przez co najmniej 12–24 miesiące po operacji bariatrycznej, aby uniknąć tych ryzyk.3 Optymalna opieka nad kobietami po operacji bariatrycznej, które planują ciążę, obejmuje „konsultację przedkoncepcyjną, optymalizację żywienia przed ciążą, w jej trakcie i po jej zakończeniu oraz monitorowanie powikłań”.4
Zalecenia dotyczące bezpiecznej ciąży po WLS
Oprócz przestrzegania wytycznych ASMBS dotyczących suplementacji po operacji bariatrycznej, w czasie ciąży potrzebne są pewne modyfikacje. Zaleca się, aby kobiety w ciąży wykonywały badania laboratoryjne w każdym trymestrze w celu wykrycia niedoborów. Należy zawsze skonsultować się z zespołem bariatrycznym, aby upewnić się, że wszelkie modyfikacje i zalecenia są odpowiednie dla Pani. Poniżej przedstawiono ogólne wytyczne:3,4
| Składnik odżywczy | Ogólne zalecenie w ciąży |
|---|---|
| Energia i białko | Zapewnienie odpowiedniej podaży najlepiej określa zespół bariatryczny, aby zagwarantować właściwy przyrost masy ciała w ciąży oraz optymalny rozwój i wzrost płodu. Zasadniczo podaż energii zwiększa się o 200 kcal dziennie w ostatnich trzech miesiącach ciąży. Białko: 1,2 g/kg idealnej masy ciała na dobę (minimum 60 g dziennie). |
| Kwas foliowy | Dodatkowo 5 000 mcg dziennie od 2 miesięcy przed poczęciem oraz przez pierwsze 12 tygodni ciąży. Po pierwszych 12 tygodniach należy powrócić do standardowej wytycznej ASMBS wynoszącej 400–800 mcg dziennie. |
| Wapń i witamina D | Wapń: 1 500 mg dziennie, górna granica wytycznych ASMBS dla RNY i VSG. Witamina D: oprócz wytycznej ASMBS wynoszącej 3 000 IU dziennie może być potrzebna dodatkowa witamina D, jeśli występują niedobory. |
| Witamina A | 5 000 IU dziennie; nie przekraczać 10 000 IU dziennie, ponieważ nadmiar witaminy A może prowadzić do wad rozwojowych płodu. Należy wybrać witaminę A w postaci beta-karotenu, ponieważ „wysokie spożycie beta-karotenu nie zostało powiązane z wadami wrodzonymi”.5 |
| Witamina B12 | 1 000 mcg doustnie, codziennie. |
| Żelazo | Co najmniej 45–60 mg dziennie, maksymalnie do 100 mg żelaza elementarnego dziennie, w zależności od indywidualnych potrzeb. |
| Tiamina | Należy przestrzegać wytycznych ASMBS dotyczących co najmniej 12 mg dziennie, chyba że występują długotrwałe wymioty; w takim przypadku należy przyjmować dodatkowe 200–300 mg dziennie. |
| Po BPD/DS | Należy przeprowadzić dodatkowe badania przesiewowe w kierunku witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E, K), ponieważ ryzyko ich niedoboru jest w ich przypadku wyższe. |
Inne kwestie
- Przyrost masy ciała: chociaż przyrost masy ciała może wydawać się przytłaczający po operacji bariatrycznej, w czasie ciąży jest on oczekiwany i zalecany. U kobiet z BMI przed ciążą wynoszącym 25–29 zalecany całkowity przyrost masy ciała w ciąży wynosi około 6–12 kg; przy BMI przed ciążą wynoszącym 30 lub więcej — około 5–8 kg.3 W ciąży Pani cele żywieniowe powinny wspierać zdrowy wzrost płodu, a nie utratę masy ciała.
- Badania przesiewowe w kierunku cukrzycy ciążowej: zespół dumping może zostać wywołany przez doustny test tolerancji glukozy stosowany w diagnostyce cukrzycy ciążowej. Chociaż zaleca się wykonanie badań przesiewowych, „codzienne monitorowanie stężenia glukozy we krwi włośniczkowej przed posiłkami i po posiłkach przez tydzień w 24. do 28. tygodnia ciąży [jest] bezpieczniejszą alternatywą dla doustnego testu tolerancji glukozy”.6
Wniosek
Chociaż po operacji bariatrycznej zajście w ciążę wiąże się z potencjalnymi powikłaniami i ryzykiem, jest to jak najbardziej możliwe w bezpieczny i zdrowy sposób. Niezwykle ważne jest, aby być otwartą i szczerą wobec swojego zespołu bariatrycznego i medycznego przed ciążą, w jej trakcie i po jej zakończeniu, aby mogli oni prowadzić Panią przez zdrową ciążę.
Źródła
- Crosignani PG, Colombo M, Vegetti W, Somigliana E, Gessati A, Ragni G. Overweight and obese anovulatory patients with polycystic ovaries: parallel improvements in anthropometric indices, ovarian physiology and fertility rate induced by diet. Hum Reprod. 2003;18(9):1928-1932. doi:10.1093/humrep/deg367
- Moran LJ, Norman RJ. The effect of bariatric surgery on female reproductive function. J Clin Endocrinol Metab. 2012;97(12):4352–4354. doi:10.1210/jc.2012-3606
- Cummings S, Isom KA. Academy of Nutrition and Dietetics Pocket Guide to Bariatric Surgery. Academy of Nutrition and Dietetics, 2015.
- Slater C, et al. Nutrition in pregnancy following bariatric surgery. Nutrients. 2017;9(12):1338. doi:10.3390/nu9121338
- Bastos Maia S, et al. Vitamin A and pregnancy: a narrative review. Nutrients. 2019;11(3):681. doi:10.3390/nu11030681
- Adam S, Ammori B, Soran H, Syed AA. Pregnancy after bariatric surgery: screening for gestational diabetes. BMJ. 2017;356:j533.
Ten artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady medycznej. Zawsze należy omówić swoją sytuację, wyniki badań krwi oraz suplementację z zespołem bariatrycznym lub lekarzem prowadzącym.