Przerywany post po operacji bariatrycznej

Przerywany post (IF) szybko stał się jednym z najpopularniejszych podejść do utraty masy ciała, ogólnego zdrowia i uproszczenia życia. Badania wykazały, że może wywierać silny wpływ na organizm i mózg, a nawet może pomagać żyć dłużej.^1,2 Niektórym osobom plan IF wydaje się łatwiejszy niż tradycyjne podejście oparte na ograniczeniu kalorii.³ Ponieważ IF budzi podzielone opinie, ważne jest dokładne przeanalizowanie badań i określenie tego, co dobre, co złe i co nieznane – w tym, czy powinien być zalecany po operacji bariatrycznej.

Czym jest przerywany post (IF)?

IF to model żywienia polegający na naprzemiennym występowaniu okresów postu i jedzenia. Zazwyczaj określa, kiedy jeść, a nie jakie produkty spożywać. Dwie popularne metody to codzienny 16-godzinny post oraz post przez 24 godziny dwa razy w tygodniu.³ Post przez określoną liczbę godzin każdego dnia (lub spożywanie tylko jednego posiłku przez kilka dni w tygodniu) może pomóc organizmowi spalać tłuszcz, a niektóre dowody naukowe wskazują również na korzyści zdrowotne.

Jak działa przerywany post?

Istnieje kilka sposobów stosowania IF, z których każdy dzieli dobę lub tydzień na okresy jedzenia i postu.⁴ IF działa poprzez wydłużenie okresu, w którym organizm zużył już kalorie z ostatniego posiłku i przeszedł na spalanie tłuszczu. Gdy organizm wyczerpie zapasy cukru jako źródło energii, zaczyna spalać tłuszcz, co określa się jako przełączanie metaboliczne.

Jakie są metody/plany przerywanego postu?

W okresach postu je się bardzo niewiele albo wcale. 3 najpopularniejsze podejścia:

1. Metoda 16/8 (nazywana również żywieniem z ograniczonym oknem czasowym, TRF): pominięcie śniadania i ograniczenie dziennego okna jedzenia do 8 godzin, na przykład 12:00–20:00, z 16-godzinnym postem pomiędzy.³
2. Eat-Stop-Eat: post przez 24 godziny raz lub dwa razy w tygodniu, na przykład od kolacji jednego dnia do kolacji następnego.⁵
3. Dieta 5:2: spożywanie jedynie 500–600 kalorii w dwa nienastępujące po sobie dni tygodnia i jedzenie normalnie przez pozostałe 5 dni.⁵

Poprzez ograniczenie podaży kalorii wszystkie te metody powinny prowadzić do utraty masy ciała, o ile nie zostanie to skompensowane większym jedzeniem w okresach jedzenia. Wiele osób uważa metodę 16/8 za najprostszą, najbardziej zrównoważoną i najłatwiejszą do utrzymania długoterminowo – zdecydowanie jest najpopularniejsza.³ Dłuższe okresy bez jedzenia, takie jak posty 24-, 48- lub 72-godzinne, niekoniecznie są lepsze i mogą być niebezpieczne, ponieważ zbyt długie niejedzenie może skłonić organizm do gromadzenia większej ilości tłuszczu w odpowiedzi na głód.² Zmiana w IF może zająć nawet do czterech tygodni, zanim organizm się do niego przyzwyczai. Głód i rozdrażnienie są częste, gdy organizm się przystosowuje, ale osoby, które przetrwają ten okres, często długoterminowo trzymają się planu. Zdecydowanie zaleca się skonsultowanie się z lekarzem lub innym pracownikiem ochrony zdrowia przed rozpoczęciem IF.

Poza utratą masy ciała, jakie są korzyści z przerywanego postu?

Badania pokazują, że przerywany post może robić więcej niż tylko spalać tłuszcz.⁵ Przełączenie metaboliczne wpływa na ciało i mózg, a podczas IF zachodzi wiele procesów, które mogą chronić narządy przed chorobami przewlekłymi, takimi jak choroby serca, cukrzyca typu 2, problemy ze zdrowiem jelit, a nawet nieswoiste zapalne choroby jelit oraz wiele nowotworów.^2,5 Oprócz redukcji masy ciała IF może obniżać poziom cholesterolu, poprawiać kontrolę glukozy, zmniejszać ilość tłuszczu w wątrobie oraz poprawiać ciśnienie tętnicze. Badania wykazały, że IF, prowadzący do ograniczenia kalorii, wydłuża życie nawet osób zdrowych.^5,6

Inne korzyści wykazane w badaniach obejmują:

• Poprawę pamięci roboczej i pamięci werbalnej u dorosłych
• Lepsze ciśnienie tętnicze i niższe tętno spoczynkowe
• Mniejsze uszkodzenie tkanek podczas operacji i lepsze wyniki leczenia

Czy przerywany post jest bezpieczny po operacji bariatrycznej?

Operacja bariatryczna pomaga pacjentom zredukować nadmierną masę ciała. Może prowadzić do ustąpienia bezdechu sennego, nadciśnienia tętniczego i cukrzycy typu 2 oraz zmniejsza ryzyko rozwoju chorób serca. Stosowanie IF mogłoby osłabić te pozytywne efekty. IF zwykle nie jest zalecany pacjentom po operacji bariatrycznej, którym zazwyczaj zaleca się regularne posiłki o stałych porach, z naciskiem na zwiększone spożycie białka. Długotrwałe posty mogą powodować odwodnienie, zbyt niską podaż kalorii, nudności i wymioty u pacjentów po operacji bariatrycznej.

Jednym z głównych celów po operacji bariatrycznej jest wprowadzenie trwałych zmian behawioralnych, aby utrzymać utratę masy ciała i wszystkie związane z nią korzyści zdrowotne. Po operacji bariatrycznej spożycie pokarmu i tak jest już ograniczone, dlatego samo to sprawia, że nie jest dobrym pomysłem rozpoczynanie jakiejkolwiek diety, w tym IF. Spożywanie zdrowych, kontrolowanych porcjami posiłków według regularnego harmonogramu w ciągu dnia ma najwyższe znaczenie dla pacjentów po operacji bariatrycznej.

IF nie jest dla każdego, ale dla osób, które miały trudności z utratą masy ciała, może stanowić kolejne narzędzie. Wszystko zależy od stylu życia i wyborów danej osoby. Kluczem do sukcesu jest rozważenie dostępnych opcji i zdecydowanie, co będzie dla Pani/Pana najlepsze – na przykład post przez 12 godzin dziennie może wystarczyć, aby osiągnąć pożądane rezultaty. IF może mieć różny wpływ na różne osoby.

Ten artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady medycznej. Zawsze omawiaj swoją sytuację, wyniki badań krwi oraz suplementację z zespołem bariatrycznym lub lekarzem prowadzącym.